ja_mageia_template_v1.2_1.5.x

Wkrótce

Otwarcie wystawy

KATEDRA ORMIAŃSKA
WE LWOWIE I JEJ TWÓRCY

8 czerwca czwartek godz.17.00

Akademia Rycerska
ul. Chojnowska 2

  • Narrow screen resolution
  • Wide screen resolution
  • Decrease font size
  • Default font size
  • Increase font size
Home Eksponat miesiąca Zapinka z ozdobną nóżką z Legnicy
Zapinka z ozdobną nóżką z Legnicy PDF Drukuj
Archiwum - Eksponat miesiąca
wtorek, 01 lipca 2014 00:00

Zapinka z ozdobną nóżką z Legnicy


Zapinka z ozdobną nóżką z Legnicy

Prezentowany zabytek odkryty został w czasie badań wykopaliskowych prowadzonych na cmentarzysku kultury łużyckiej w Legnicy przy ul. Bagiennej i znajduje się w zbiorach Muzeum  Miedzi w Legnicy (ML/A 1022). Według zapisu w księdze inwentarzowej muzealiów stanowił on element wyposażenia grobu nr 2 odkrytego w 1969 r.
Nieco inaczej dane o zabytku zaprezentowano w sprawozdaniu z badań archeologicznych. Według niego w roku 1969 na ul. Bagiennej w Legnicy przebadano powierzchnię 100 m², odkrywając cztery groby ciałopalne oraz dwa skupiska ceramiki i kości. Grób 1 (popielnicowy) zawierał 11 naczyń i zapinkę brązową. Grób 2 (popielnicowy) wyposażony był w 2 naczynia i szpilę z dwoma tarczkami spiralnymi. Grób 3 (popielnicowy) posiadał dwie przystawki, grób 4 był grobem jamowym. Niestety brak dokumentacji utrudnia weryfikację okoliczności odkrycia i wyposażenia pochówków. Groby odkrywane w rejonie ul. Bagiennej, a także ulic Platanowej i Jarzębinowej w Legnicy to najprawdopodobniej część większego cmentarzyska. Odkrywane tam obiekty grobowe datować można na okres III-IV/V okres epoki brązu. Na obecnym etapie badań kres funkcjonowania cmentarzyska (cmentarzysk?) może wyznaczać grób, wyposażony w opisywaną zapinkę.

Zabytek należy wiązać z końcowym odcinkiem funkcjonowania kultury łużyckiej. Zapinkę zaliczyć można do grupy zapinek A1 wg klasyfikacji G. Kossacka lub zapinek typu Wojszyce wg Z. Woźniaka. Zabytki tego typu charakteryzują się kolistym cienkim kabłąkiem i słabo lub pionowo zagiętą nóżką, zwykle zakończoną prostym guzkiem. Kabłąk zapinki jest zdobiony żłobkami. Zapinki tego typu rozpowszechnione są na znacznym obszarze Europy od Półwyspu Pirenejskiego i północnej Italii przez Francję, Szwajcarię, Austrię, Niemcy. W starszej literaturze zapinki takie określano jako zapinki Certosa, kuszowate zapinki typu Certosa. Współcześnie określane są jako zapinki z ozdobną nóżką (Fuszierfibeln).
Zabytek pochodzący z cmentarzyska przy ul. Bagiennej wykonany został z brązu. Całkowita długość zapinki to 5,6 cm; kabłąk, zdobiony żłobkami, posiada półkolisty przekrój i grubość 0,4 cm; wysokość kabłąka 1,9 cm. Nóżka zakończona jest kulką o średnicy 0,5 cm. Sprężyna z trzema zwojami (ryc. 1). Zapinki tego typu datowane są na okres Hallstatt D (570/560 p. n. e.- 520/510 p. n. e.) i Laten A (520/510 – 420 p. n. e.).

Prezentowany zabytek świadczyć może o kontaktach ludności kultury łużyckiej z kręgiem zachodniohalsztckim oraz wczesną kulturą lateńską. W rejonie Legnicy mamy do czynienia z pewną koncentracją tego typu zabytków, głównie zapinek. Wśród nich wymienić należy zapinkę typu Wojszyce znaną z osady w Grzybianach, zapinki typu kowalowickiego oraz zapinkę typu Piekary Wielkie datowane na środkowy odcinek LT A.