ja_mageia_template_v1.2_1.5.x

Nowa wystawa


KATEDRA ORMIAŃSKA
WE LWOWIE I JEJ TWÓRCY

Akademia Rycerska





  • Narrow screen resolution
  • Wide screen resolution
  • Decrease font size
  • Default font size
  • Increase font size
Home Eksponat miesiąca Mapa księstwa jaworskiego
Mapa księstwa jaworskiego PDF Drukuj
Archiwum - Eksponat miesiąca
środa, 30 kwietnia 2014 16:34

Mapa księstwa jaworskiego
Tytuł: DUCATUS /  SILESIAE / IAURANI / DELINEATIO /Auctore Friderico Kuhnovio / Bolcol: Siles.
Autor: Fridericus Kuhnovius ( Friedrich Kühn) zm.1675 r.; rytownik i wydawca: Joan Blaeu (1596-1673), Amsterdam
Data powstania: [ po1662 r.]
Technika i materiał: miedzioryt kolorowany, papier
Wymiary: 42,3 x 52,5 cm
Numer inwentarzowy: ML/H/919
Sposób i data pozyskania:   zakup, 1995 r.

Mapa księstwa jaworskiego

Mapa jest dziełem kartografa  wysoko cenionego przez znawców przedmiotu. Friedrich Kühn (Fridericus Kuhnovius) urodził się w Bolkowie. Zmarł w 1675 roku w Złotoryi, gdzie pod koniec życia sprawował funkcję notariusza. Kartografią zajmował się amatorsko. Opracował dwie mapy magnackich dóbr Schaffgotschów – Chojnika i Gryfa (zachowane w postaci rękopisów) a także mapy trzech księstw śląskich: świdnickiego, jaworskiego i legnickiego, które opublikowane zostały przez Johanna Gottfrieda Bartscha w  Świdnicy  oraz w amsterdamskiej oficynie Joana Blaeua, później także przez  Petrusa Schenka i G.Valka. Mapy Kuhnoviusa cenione są za dokładność w przedstawianiu sieci osadniczej, rzecznej, kompleksów leśnych oraz ośrodków górniczych i hutniczych. Szczególnie podkreśla się jego zasługi w zakresie przedstawiania pionowego ukształtowania terenu. Kopce oznaczające góry zostały zróżnicowane w sposób odpowiadający ich rzeczywistym wysokościom.

Prezentowana mapa sygnowana przez  Joana  Blaeua i przez niego opracowana pochodzi z francuskiej lub niemieckiej edycji „Atlas Maior...” wielotomowego atlasu świata, który miał wiele wydań w sześciu wersjach językowych. Mapa nie posiada tekstu na odwrocie. W legendzie  obok miast (Urbs), miasteczek (Oppidulum), klasztorów ( Monasterium), wsi (Pagus),młynów (Molendinum), złóż bogactw naturalnych, oznaczone zostały zamki (Arx) i ruiny zamków (Arces dest.).
W prawym górnym rogu, pod herbem księstwa jaworskiego, znajduje się dedykacja dla barona Otto von Nostitza, właściciela dóbr w Rokitnicy (Rokitnitz), Rosochatej ( Seifersdorf), Niedaszowie (Herzogswaldau), Luboradzu ( Lobris), Mściwojowie (Profen),  Mąkoszycach (Mangschütz) i  Neuendorf. Dedykacja skierowana jest ponadto do dostojników kościelnych i świeckich oraz urzędników księstwa jaworskiego.
Otto von Nostitz (1608-1660) - stronnik Habsburgów, tajny radca dworu cesarskiego, tytuł barona otrzymał w 1625 r. W latach 1642-1650 starosta księstwa wrocławskiego, w l. 1651-1665 starosta księstwa świdnicko-jaworskiego.

Grażyna Humeńczuk

Wykorzystana literatura:
B.Czechowicz, Visus Silesiae. Treści i funkcje ideowe kartografii Śląska XVI – XVIII wieku, Wrocław 2008, s.87- 93
M.Dworsatschek, Imago Silesiae. Z kolekcji Tomasza Niewodniczańskiego, Wrocław 2002, s.15, 64
J.Janczak, Zarys dziejów kartografii śląskiej do końca XVIII wieku, Opole 1976, s.62-65
Katalog dawnych map Rzeczypospolitej Polskiej w kolekcji Emeryka Hutten Czapskiego, T.II. Mapy XVII wieku, pod red.T.Paćko, Wrocław 1992, s.119 -121
B.Medyńska-Gulij, Mapy księstw śląskich świdnickiego, jaworskiego i legnickiego z II połowy XVII wieku Fryderyka Khünoviusa, Wrocław 2002, s.65-67