ja_mageia_template_v1.2_1.5.x

Nowa wystawa


Twarze, lica, rysy …
Portrety z kolekcji
Muzeum Miedzi w Legnicy

od 30 listopada 2017

Gmach Główny





  • Narrow screen resolution
  • Wide screen resolution
  • Decrease font size
  • Default font size
  • Increase font size
Home Eksponat miesiąca Rycerze Trzebniccy - drzeworyt
Rycerze Trzebniccy - drzeworyt PDF Drukuj
Archiwum - Eksponat miesiąca
czwartek, 01 września 2011 00:00

Autorzy : Jan Krajewski wg rysunku Władysława Leona Motty
Tytuł: Rycerze Trzebniccy
Czas powstania : 1882 r.
Technika i materiał :  drzeworyt, papier
Wymiary: 23,7 x 18,9 cm
Numer inwentarzowy: ML/H/2778
Data pozyskania:  2011 r.

 

Rycerze Trzebniccy

 

Drzeworyt pochodzi z „Tygodnika Ilustrowanego” - warszawskiego czasopisma kulturalno-społecznego, wydawanego w latach 1859-1939. W numerze 334 z 20 maja 1882 roku na stronie 312 zamieszczono rycinę, zaś na 319 jej objaśnienie. Przytoczona w gazecie legenda lokuje przedstawioną scenę w Trzebnicy, a ściślej w podziemiach „dawniejszego kościoła i klasztoru cystersów”. Wydaje się, iż warto zacytować jej tekst prawie w całości z zachowaniem oryginalnej pisowni:

„ Podanie niesie, że w lochach znajdujących się pod ruiną, śpią wieczystym snem zdjęci rycerze polscy, którzy złączyli się z hufcem Henryka, księcia lignickiego, aby pod sztandarem Najświętszéj Panny walczyć przeciwko pogańskim hordom Tatarów. Wszyscy rycerze wyginęli, ocalał tylko wódz jeden, ale i tan ciężko ranny.
Poległych rycerzy Najświętsza Panna do życia, wodza zaś do zdrowia przywróciła i do trzebnickich lochów przeniosła. Rycerze śpią snem twardym, wódz tylko czuwa i różaniec zcicha szepcze.
Przy wnijściu do sklepień zawieszony jest duży dzwon śpiżowy. Przyjdzie chwila, kiedy rycerstwo chrześcijańskie znów dobędzie oręża przeciw półksiężycowi; natenczas wódz w dzwon śpiżowy zadzwoni i śpiące rycerze zbudzi.
Legenda niesie daléj, że w wieku zeszłym dziewczyna jakaś wiejska natrafiła przypadkiem na wnijście do podziemia i śpiących bohatérów z przerażeniem ujrzała. Wódz przelęknionéj rzecze, aby bez obawy sklepienie opuściła, byle nie ruszała dzwonu u wnijścia  wiszącego. Lecz płocha dziewczyna, ochłonąwszy ze strachu, mimo zakazu w dzwon uderza i śpące rycerze ze snu twardego budzi. Dopiéro na zaklęcie wodza sen im nanowo kléi powieki, a cała pieczara głęboko zapada się w ziemię, tak iż ludzka już tam nie dojdzie stopa”.

Rycerze ukazani na ilustracji są zatem przedstawicielami polskiego rycerstwa walczącego u boku księcia Henryka II Pobożnego pod Legnicą w 1241 roku. Rycina pozyskana w trakcie prac nad wystawą „Bitwa legnicka 1241 roku w sztuce” została do niej włączona znakomicie uzupełniając dziewiętnastowieczny obraz wydarzeń towarzyszących  zmaganiom  wojsk chrześcijańskich z Mongołami.

Autorem rysunku był Władysław Leon Motty (1851-1894), poznański rysownik, ilustrator, literat i publicysta, z wykształcenia prawnik. Ilustrował utwory poetyckie i powieści, w tym L.Siemieńskiego „ Podania i legendy polskie, ruskie i litewskie”. Współpracował z prasą w kraju i zagranicą. Wszechstronnie uzdolniony artysta obdarzony wyobraźnią wizjonera tworzył obrazy „przepojone nastrojem grozy i niesamowitości” (J. Hübner-Wojciechowska).
Jan Krajewski to warszawski drzeworytnik czynny w latach 1874-1887, pracujacy dla „ Kłosów” i  „ Tygodnika Ilustrowanego”. Jego drzeworyty wyróżniają się wysokim poziomem artystycznym i technicznym.

Grażyna Humeńczuk