ja_mageia_template_v1.2_1.5.x

Nowa wystawa


Twarze, lica, rysy …
Portrety z kolekcji
Muzeum Miedzi w Legnicy

od 30 listopada 2017

Gmach Główny





  • Narrow screen resolution
  • Wide screen resolution
  • Decrease font size
  • Default font size
  • Increase font size
Home Eksponat miesiąca Mongłowie na pobojowisku bitwy legnickiej obcinający uszy poległym chrześcijanom
Mongłowie na pobojowisku bitwy legnickiej obcinający uszy poległym chrześcijanom PDF Drukuj
Archiwum - Eksponat miesiąca
piątek, 10 czerwca 2011 08:45

Autor nieznany
Mongłowie na pobojowisku bitwy legnickiej obcinający uszy poległym chrześcijanom
Czas powstania :  1. poł. XVIII w.
Technika i materiał :  miedzioryt, papier
Wymiary: 11,1 x 14,4 cm
Numer inwentarzowy:ML/H/2656
Data pozyskania:  2009 r.

 

Mongłowie na pobojowisku bitwy legnickiej obcinający uszy poległym chrześcijanom

 

Grafika ukazuje w kilku planach różne wydarzenia. Na pierwszym planie przedstawiono Mongołów obcinających uszy poległym wrogom  i napełniających nimi worki. Na planie drugim, po stronie prawej  grupa jeźdźców z głową księcia Henryka zatkniętą na włóczni, po stronie lewej grupa konnych w odwrocie. Kolejny plan przedstawia scenę  bitwy. Na linii horyzontu ukazana została panorama  płonącego Wrocławia.

Prezentowany miedzioryt pochodzi z francuskojęzycznego wydania bliżej nieokreślonej kroniki świata. Stanowi ilustrację zamieszczonego na tej samej stronie testu poświęconego historii Polski w XII w. Autor opisuje okres rozdrobnienia dzielnicowego. Najazd Tatarów kojarzy z rządami Bolesława Wstydliwego, który to władca wg tej relacji poniósł klęskę pod Legnicą, gdzie Tatarzy zebrali dziewięć wielkich worków prawych uszu poległych wrogów. Kronikarz nie wspomina nawet o księciu Henryku II czy też o jego matce świętej Jadwidze.
Podobna ilustracja, jednak  różniąca się opracowaniem szczegółów znana jest [z:] Johann Ludwig Abelin (Gottfried), Historische Chronick oder Beschreibung der fuernehmsten  Geschichten so sich jemahls von Anfang der Welt  biß auff unsere Zeiten zugetragen...,  wyd. M.Merian, Franakfurt am Main 1630, s.170 .

Miedzioryt ilustruje zwyczaj obcinania przez Mongołów uszu poległym wrogom znany z opisu Jana Długosza zamieszczonego w jego Rocznikach około poł. XV w.: „Tatarzy odniósłszy walne zwycięstwo nad księciem Henrykiem, jego wojskiem i innymi książętami, którzy mu przyszli z pomocą, po zebraniu łupów, chcąc wiedzieć, jak wielka jest liczba zabitych, odciąwszy każdemu trupowi jedno ucho, napełniają uszami dziewięć wielkich worków po brzegi”.
Krystyna Pieradzka badaczka dzieła Długosza formułuje opinię, iż zwyczaj obcinania przez Tatarów uszu poległym wrogom potwierdzają także inne źródła ( zobacz: „Szkice legnickie” VI t. s.76, przypis 75). Karol Szajnocha w Szkicach historycznych w 1881 r. napisał, iż uszy składano w workach przed wielkim chanem na dowód dużej liczby zabitych wrogów. Mailath w Geschichte der Magyaren w 1852 r. podaje, że  na  Morawach, w okolicy spustoszonej w XIII w. przez Tatarów, miejscowi piekarze wypiekali ciastka w kształcie obciętych uszu na pamiątkę tej klęski.
Tradycja ta współcześnie kultywowana jest w Štramberku na Morawach, gdzie piernikowe ciastka w kształcie uszu wypiekane i sprzedawana są do dzisiaj. Štramberské uši przypominać miały o okrucieństwie Tatarów.
Do 1945 roku „święto uszu” obchodzono w rocznicę bitwy w Legnickim Polu.

Grażyna Humeńczuk